رفتار کودکان به سن و سال، شخصیت و رشد جسمی و روحی آنها بستگی دارد. اگر رفتار فرزندی با انتظارات خانواده همخوانی نداشته باشد یا فرزند ما رفتاری اخلالگر داشته باشد، ممکن است برای خانواده مشکلاتی پیش بیاورد. رفتار عادی یا خوب به رفتاری گفته می‌شود که از نظر اجتماعی و فرهنگی مناسب باشد. اما نکته مهم این است که باید بدانید در هر سنی چه انتظاراتی می‌توانید و باید از کودک خود داشته باشید. اگر این پیش فرض انجام گرفت، می‌توانید در مورد رفتارهای او تصمیم‌گیری کنید.

چکار می‌توانم بکنم تا رفتار فرزندم تغییر کند؟


به‌طور معمول کودکان تمایل دارند رفتارهایی را ادامه دهند که براساس آنها مورد تشویق قرار می‌گیرند. به همین دلیل اگر به رفتارهای خاصی توجه نشود، کودک آن کار یا رفتار را متوقف خواهد کرد. البته به عنوان پدر و مادر باید توجه داشته باشید که در واکنش‌های خود پایدار باشید. این به آن معنی است که اگر در زمان‌های مختلف به رفتاری خاص، عکس‌العمل‌هایی متفاوت نشان دهید، کودک را گیج می‌کنید. اگر برای یک کار مشخص، یک بار به کودک پاداش دهید و دفعه بعد چون حوصله ندارید او را دعوا کنید، کودک متوجه نخواهد شد که رفتارش صحیح است یا غلط.

اما وقتی برخی رفتارهای کودک تبدیل به مشکل می‌شوند، 3 انتخاب دارید:

1. به این فکر کنید که شاید رفتار کودکتان یک مشکل نیست و برای سن او و در این مرحله از رشد، کاری طبیعی و مناسب است.

2. سعی کنید رفتار او را متوقف کنید، چه با نادیده گرفتن کارش و چه با روش‌های پیشگیرانه.

3. رفتاری جدید که ترجیح می‌دهید کودک آن‌گونه عمل کند، به او معرفی و با پاداش دادن، آن رفتار را تقویت کنید.

چگونه بد رفتاری را متوقف کنیم؟

بهترین راه برای مقابله با این رفتارها بی‌توجهی به آنهاست. این روش به مرور زمان بهترین نتیجه را می‌دهد. اما وقتی می‌خواهید رفتاری سریع و بلافاصله قطع شود، باید از روشی دیگر استفاده کنید. به عنوان مثال می‌توان از آنها خواست که مدتی ساکت بنشینند یا تلویزیون تماشا نکنند و از این راه‌ها، کمی آنها را تنبیه کنید.

برای این مدت محلی که برای کودک جالب نبوده و در عین حال خطرناک نیز نباشد (مانند یک صندلی) را انتخاب کنید. زمانی که رفتاری ناپسند از کودک سر می‌زند به او هشدار دهید که ممکن است در صورت عدم توقف این رفتار تنبیه شود. در همین حال آرام بمانید و عصبانی نشوید. اگر کودک همچنان به رفتار اشتباه خود ادامه داد، او را به مکانی که برای تنبیه در نظر گرفته‌اید، ببرید.

متوجه باشید که زمان تنبیه باید کوتاه باشد. شما نیز نزدیک کودک بمانید ولی با او صحبت نکنید. اگر کودک آن محل را ترک کرد، به آرامی او را به همان محل برگردانده و زمان را به او یادآور شوید. سرانجام هنگامی که مدت زمان مورد نظر تمام شد، کودک می‌تواند از آن محل خارج شود. اما بکوشید پس از هر برخورد اینچنینی، رفتارهای مناسب را بیشتر تشویق و حمایت کنید.

رفتارهای خوب

یکی از راه‌های تشویق کودک به کارهای خوب، سیستم پاداش است. این بهترین شیوه برای کودکان بالای 2 سال است. اما در این راه صبور باشید. رفتاری را که دوست دارید تغییر کند و بهبود یابد، انتخاب کنید؛ اموری مانند ساعت خواب، مسواک زدن و جمع کردن اسباب بازی‌ها. برای این رفتارها جایزه‌ای ساده و کم هزینه ـ که البته کودک دوست داشته باشد ـ تعیین کنید.

تنبیه بدنی

گاهی اوقات ممکن است والدین از تنبیه بدنی برای تغییر رفتار کودک استفاده کنند. بزرگ‌ترین اشکال این شیوه این است که شاید با استفاده از تنبیه بدنی، کودک به طور موقت رفتار بد خود را کنار بگذارد، اما این شیوه به کودک نمی‌آموزد که باید رفتار بد خود را تغییر دهد. اگر کودک رفتار خوب را نشناسد، نمی‌تواند آن را جایگزین رفتار بد کند. بعلاوه این شیوه باعث می‌‌شود کودک پرخاشگر نیز بشود. پس یادتان باشد هیچ‌گاه منظور از تنبیه، تنبیه بدنی نیست.